12 marca 2026r.uczniowie klas IV, V, VI Zespołu Placówek Oświatowych w Węgleszynie wraz z opiekunami udali się w niecodzienną podróż. Hasłem przewodnim było „Pamiętamy! Miejsca - ludzie - wydarzenia”.
Pierwszym miejscem podróży było archiwum Delegatury IPN w Kielcach. Można tu zwiedzić niedostępne na co dzień magazyny akt, czytelnię oraz unikalne podziemia, w których zaaranżowano celę więzienną, pokój biura paszportowego i różne pomieszczenia obrazujące kontrolę obywateli z czasów PRL. Warsztaty archiwalne przeprowadzono w czytelni akt jawnych. O pracy archiwum opowiadali pracownicy Wydziału Archiwalnego. Natomiast zajęcia edukacyjne dotyczące II wojny światowej przeprowadzili z uczniami dr Michał Zawisza i Jan Ozdoba. Uczniowie świetnie się bawili układając mapę Polski z wielkich puzzli. Na koniec każdy uczeń otrzymał pamiątkę – Paszport Rodzinny - w którym można notować wydarzenia z życia swojej rodziny.
Drugim punktem podróży był Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej (OMPiO) w Kielcach. Ośrodek mieści się w pomieszczeniach dawnego więzienia przy ul. Zamkowej 3, które należy do najstarszych tego typu obiektów w kraju. Więzienie powstało w 1816 roku . . Do 1918 roku władze carskie więziły tu m.in. powstańców styczniowych, uczestników rewolucji 1905 roku oraz działaczy niepodległościowych i bojowników PPS. W międzywojniu przetrzymywano więźniów kryminalnych oraz działaczy komunistycznych. W październiku 1939 roku więzienie zostało przejęte przez gestapo, a w styczniu 1945 roku przez NKWD, a następnie Urząd Bezpieczeństwa. W latach 1956–1979 przy Zamkowej 3 mieścił się areszt śledczy. W 1995 roku w pomieszczeniach utworzono Muzeum Pamięci Narodowej. Prezentowane są w nim pamiątki po więźniach z okresu II wojny światowej oraz lat 1945–1956. W 2011 roku powstał tu Ośrodek Myśli Patriotycznej i Obywatelskiej.
Na parterze umieszczono wystawę poświęconą dziejom do II wojny – czasy powstań, rusyfikacji i legionów. Uczniowie widzieli m.in mundury, mapy, ławki szkolne, książki. Po drugiej stronie holu znajduje się ekspozycja ukazująca życie w czasie okupacji (niezwykłe przejście przez szafę do części „żydowskiej”) i okres PRL. W piwnicach odtworzono miejsce kaźni z lat okupacji i czasów powojennych. Są tam karcery, w tym wodny z kapiącą wodą, narzędzia zbrodni, miejsce straceń. Oprócz karcerów, w których zachowały się inskrypcje, wyryte przez więźniów, są cele różnej wielkości, w tym cela zbiorowa, w której przetrzymywano nawet ponad 80 więźniów. Prezentowane są dokumenty, grypsy, relacje, a także fotografie. Dużą część eksponatów umieszczono w podświetlonych betonowych „cembrowinach”. Grozę miejsca podkreślają nagrania dźwiękowe. Ogromne wrażenie na uczniach zrobiły narzędzia tortur, zwłaszcza ołowiany młotek do rozbijania palców. No i ta cela straceń – hak z pętlą szubienicy, pod którym znajdowała się zapadnia. Przez tę katownię na Zamkowej przeszło ok. 16 tys. osób. Wielu rozstrzelano lub wywieziono do obozów. Na ścianie straceń, która znajduje się na zewnątrz budynku, wśród setek zdjęć więźniów tu przebywających, znaleźliśmy zdjęcia dwóch nauczycielek. Te nauczycielki to Wanda Siekańska i Jadwiga Włodek. Te panie, które pracowały kiedyś w starej szkole w Węgleszynie. Za to, że przyjęły do swoich domów żydowską rodzinę, zostały aresztowane a potem wywiezione do obozu w Auschwitz, gdzie zginęły. Pamięć jednak nie zginęła. Mamy bowiem w obecnej szkole tablicę upamiętniającą te dwie postacie.
Na koniec wizyty w muzeum pan prowadzący przeprowadził z uczniami lekcję w formie warsztatowej, która dotyczyła naszego znakomitego pisarza, laureata Nagrody Nobla – Henryka Sienkiewicza. Stworzone przez uczniów plakaty ozdobią klasy lekcyjne.
Nasza podróż dobiegła końca. „Pamiętamy! Miejsca - ludzie - wydarzenia”.
Dziękujemy za dzień pełen wrażeń i edukacji historycznej.
